Choć zdrowie psychiczne często postrzegane jest jako pojęcie uniwersalne, jego rozumienie jest silnie zakorzenione w kontekście kulturowym i różnych paradygmatach naukowych. W Europie dominuje podejście psychospołeczne i biomedyczne, podkreślające autonomię jednostki oraz rolę profesjonalnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. W wielu krajach Azji doświadczenie cierpienia psychicznego interpretowane jest natomiast w kategoriach relacyjnych i duchowych, z naciskiem na zachowanie harmonii społecznej, a wsparcia często poszukuje się wśród rodziny oraz osób cieszących się autorytetem w lokalnej społeczności.

Międzykulturowe spojrzenie na zdrowie psychiczne jest głównym tematem Europejsko-Azjatyckiego Kongresu Zdrowia Psychicznego (EAC: The Euro-Asian Scientific Congress on Mental Health), organizowanego w ramach międzynarodowego projektu NAWA Partnerstwa Strategiczne pt. „Stosowana psychologia społeczna w kontekście międzykulturowym: synergie UG z Wietnamem” (ASPIC), wraz z dwiema uczelniami z Wietnamu: University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University (USSH VNU) oraz Vietnam Academy of Social Sciences (VASS) wraz z partnerem społecznym BasicNeeds Vietnam.

Uczestnicy i uczestniczki Kongresu wezmą udział w warsztatach, wykładach i sesjach naukowych dotyczących m.in. znaczenia relacji rodzinnych i rodzicielstwa, zagadnień związanych z płcią, roli duchowości w dobrostanie psychicznym oraz badań nad świadomością w kontekście zdrowia psychicznego. Wśród zaproszonych keynote speakerów znajdą się:

• prof. Susan Ayers, psycholożka i terapeutka specjalizująca się w zdrowiu psychicznym okresu okołoporodowego. Pracuje w Centre for Maternal and Child Health Research, University of London (UK)
• prof. Jennifer Bosson, psycholożka społeczna z University of South Florida (USA), badająca zagadnienia tożsamości, płci oraz stereotypów społecznych;
• prof. Franco A. Carnevale, psycholog i etyk związany z McGill University (Kanada), założyciel międzynarodowej inicjatywy VOICE (Views On Interdisciplinary Childhood Ethics), zajmującej się etycznymi aspektami opieki nad dziećmi;
• prof. Loren Toussaint z Luther College (USA), którego badania koncentrują się na roli religijności, duchowości i przebaczenia w zdrowiu psychicznym oraz fizycznym;
• prof. Kevin Nelson, neurolog z University of Kentucky (USA), autor książki The Spiritual Doorway in the Brain, działacz American Association of Neuromuscular & Electrodiagnostic Medicine, uznany za twórcę pracy określanej jako „kamień milowy w rozumieniu natury ludzkiej”;
• dr Michalel Nahm, badacz związany z Institute for Frontier Areas of Psychology and Mental Health we Fryburgu (Niemcy), bada słabo poznane i niekonwencjonalne anomalie świadomości, doświadczenia bliskie śmierci, przeżycia w śpiączce czy tzw. terminalną jasność umysłu oraz ich filozoficzne i ewolucyjno-biologiczne implikacje dla zdrowia;
• dr Marieta Pehlivanova, badaczka z University of Virginia (USA), gdzie prowadzi badania w dziedzinie neuropsychologicznych aspektów doświadczeń zmienionych stanów świadomości oraz ich znaczenia dla zdrowia psychicznego.

Uroczyste otwarcie Kongresu odbędzie się 26 sierpnia 2026 roku o godz. 16:30 w Centrum Św. Jana pod patronatem Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku, partnerem instytucjonalnym wydarzenia. Wykład inauguracyjny łączący wschodni i zachodni paradygmat naukowy wygłosi dr Pim Van Lommel. Wcześniej o godz. 14.30 na zabytkowym Poddaszu Św. Jana odbędzie się warsztat medytacyjny w wietnamskiej tradycji zen, dla osób zainteresowanych wschodnią praktyką. Wykłady będą realizowane na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego. Pełen program wydarzenia dostępny jest na stronie: https://aspic.ug.edu.pl/program/

Kongres ma otwarty charakter - udział w warsztatach, uroczystym otwarciu oraz wykładach jest bezpłatny, dzięki czemu wydarzenie skierowane jest nie tylko do środowiska akademickiego, lecz także do wszystkich mieszkańców regionu zainteresowanych tematyką zdrowia psychicznego w perspektywie międzykulturowej.

Szczegółowe informacje dotyczące Kongresu dostępne są na stronie internetowej: https://aspic.ug.edu.pl/congress-2026/

Kontakt:

do lipca 2026: Magdalena Iwanowska, magdalena.iwanowska@ug.edu.pl

w sierpniu 2026: Joanna Różycka-Tran, joanna.tran@ug.edu.pl