Prof. Danuta Gutowska-Owsiak z Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUMed została laureatką EFIS Eastern Star Award 2026. To prestiżowe wyróżnienie Europejskiej Federacji Towarzystw Immunologicznych trafia co roku do zaledwie trojga naukowców z Europy Wschodniej prowadzących wybitne badania w dziedzinie immunologii.

Nagroda EFIS Eastern Star Award wspiera badania immunologiczne w Europie Wschodniej i zapewnia finansowanie materiałów niezbędnych do ich realizacji.

- Przyznanie nagrody EFIS, bardzo poważanej instytucji, skupiającej wszystkie europejskie towarzystwa naukowe działające w dziedzinie immunologii, jest dla mnie osobiście ogromnym wyróżnieniem i potwierdzeniem wartości badań, które prowadzimy w naszym zespole. Traktuję ją jako wyraz uznania dla pracy całej mojej grupy badawczej, która od lat intensywnie działa na rzecz lepszego zrozumienia mechanizmów związanych z chorobami alergicznymi i nie tylko - podkreśla Kierowniczka Pracowni Immunologii Doświadczalnej i Translacyjnej prof. Danuta Gutowska-Owsiak. - Odbieram tę nagrodę jako docenienie dotychczasowych osiągnięć oraz silną motywację do dalszego rozwijania naszych badań. Dołączenie do bardzo wąskiego grona naukowców nagrodzonych przez EFIS, takiej „immunologicznej śmietanki naukowej”, to również wspaniała szansa na zwiększenie rozpoznawalności prowadzonych przez nas badań.

Od atopowego zapalenia skóry do astmy

European Federation of Immunological Societies (EFIS) doceniła projekt poświęcony lepszemu zrozumieniu mechanizmów tzw. marszu alergicznego, czyli procesu, w którym u pacjentów rozwijają się kolejne choroby alergiczne. Badania koncentrują się na zależnych od lipidów odpowiedziach immunologicznych w płucach oraz wpływie małych pęcherzyków zewnątrzkomórkowych (sEVs) na ich modulację.

- W nagrodzonym projekcie badamy niewielkie pęcherzyki, które są wydzielane przez komórki organizmu. Można je porównać do mikroskopijnych „baniek mydlanych”, za pomocą których komórki komunikują się ze sobą i przekazują różne informacje, ponieważ zawierają one pewne „cargo” - różne cząsteczki aktywne, w tym białka, kwasy nukleinowe, i inne mediatory - wyjaśnia naukowczyni.

Badania zespołu rozpoczęły się od próby zrozumienia roli pęcherzyków w przebiegu atopowego zapalenia skóry. Dziś naukowcy chcą sprawdzić ich znaczenie także w chorobach płuc. - Teraz chcemy zbadać ich rolę w chorobach płuc, w tym przede wszystkim w astmie, która u pacjentów z AZSem często pojawia się jako wyraz tzw. „marszu alergicznego”. Chcemy zrozumieć, w jaki sposób zmienia się pod ich wpływem funkcjonowanie układu odpornościowego pacjentów - tłumaczy biotechnolożka.

„Szansa na nowe terapie”

Jak przyznaje naukowczyni, długofalowym celem jest „lepsze poznanie wpływu pęcherzyków na to, co dzieje się w płucach pacjentów”. Zrozumienie ich roli może otworzyć drogę do nowych terapii: - Jeśli uda nam się dokładnie określić rolę pęcherzyków w przebiegu tych schorzeń, mogą one stać się nowymi markerami choroby, pozwalającymi szybciej i precyzyjniej oceniać stan pacjenta, ale również opracowywać terapie celowane, łagodzące stan zapalny w płucach, a być może nawet zapobiegające rozwojowi astmy u narażonych na tę chorobę pacjentów - mówi na koniec laureatka.

EFIS Eastern Star Award 2026 jest prestiżowym, indywidualnym wyróżnieniem przyznawanym naukowczyniom i naukowcom za ich dotychczasowy dorobek naukowy. Każdy laureat otrzymuje nagrodę w wysokości 10 tys. euro. Jej wysokość jest jednakowa dla wszystkich wyróżnionych, niezależnie od tematyki prowadzonych przez nich badań.