„Cud w niedoskonałym systemie” - tak o ośrodkach kuratorskich wypowiedziała się Wiceministra Sprawiedliwości Maria Ejchart, Przewodnicząca Rady Głównej ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym. Na Uniwersytecie Gdańskim trwa I Ogólnopolskie Forum Ośrodków Kuratorskich. Biorą w nim udział osoby z całej Polski zaangażowane na różnych poziomach w pracę z młodymi ludźmi i ich resocjalizację, w tym pedagodzy, naukowcy, sędziowie oraz kuratorzy sądowi - a także wychowanki i wychowankowie ośrodków kuratorskich. Konferencja odbywa się w dniach 16 i 17 kwietnia pod patronatem Ministra Sprawiedliwości.
Konferencję otworzył Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, prof. dr hab. Wojciech Zalewski. Wyraził radość, że pierwsze Forum Ośrodków Kuratorskich odbywa się właśnie na Uniwersytecie Gdańskim, w Gdańsku, który (jak podkreślili również goście Forum) jest miastem dialogu i wielu pozytywnych inicjatyw.
Forum, którego pierwsza edycja rozpoczęła się 16 kwietnia na Wydziale Prawa i Administracji UG, to przestrzeń dialogu pomiędzy przedstawicielami ośrodków i instytucji zaangażowanych w pracę z młodzieżą i jej resocjalizację - a także samej młodzieży, będącej wychowankami ośrodków kuratorskich. Cel? Zidentyfikować działania, które się sprawdzają (a które nie), omówić problemy - oraz wypracować rekomendacje dotyczące funkcjonowania ośrodków kuratorskich. Przewodniczącym zespołu, któremu powierzono opracowanie rekomendacji, został prof. dr hab. Marek Konopczyński, Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości ds. Nieletnich.
Goście Forum w większości z optymizmem (a często z entuzjazmem) odnoszą się do koncepcji ośrodków kuratorskich, które mogą być alternatywnym rozwiązaniem (innym niż ośrodki zamknięte) dla młodzieży niedostosowanej społecznie. W wystąpieniach otwierających zwrócono między innymi uwagę na to, że ośrodki kuratorskie bywają pierwszym miejscem, w którym młody człowiek ma szansę budować bezpieczne relacje z dorosłymi lub ćwiczyć kompetencje społeczne. Dariusz Palmirski, Przewodniczący Krajowej Rady Kuratorów, uważa, że nie mogą być one traktowane wyłącznie jako dodatek do sądu:
- O naszej odpowiedzialności jako dorosłych świadczy także to, czy potrafimy w porę zatrzymać dziecko przed upadkiem. Czasem o wszystkim decyduje to, czy w odpowiednim momencie pojawił się ktoś, kto nie odwrócił wzroku od dziecka. W świecie, w którym młody człowiek zbyt często słyszy, że jest problemem, dobrze, by było jeszcze miejsce, w którym ktoś pokaże mu, że nadal jest człowiekiem wartym ratowania.
Ośrodki kuratorskie wpisują się w koncepcję sprawiedliwości naprawczej, kładąc nacisk na prewencję zamiast na represje. Ich ideą jest to, by stawiać w centrum młodego człowieka, któremu trzeba pomóc odnaleźć się w społeczeństwie. Dotychczas - jak w swoim wystąpieniu przekazała Wiceministra Sprawiedliwości Maria Ejchart - w Polsce powstało 176 takich ośrodków. Celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której ośrodki kuratorskie byłyby utworzone przy każdym sądzie rejonowym w Polsce. Na ten moment taką sytuację mamy w okręgu słupskim.
Jak zauważył Rafał Narloch, Zastępca Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji oraz Zastępca Przewodniczącej Rady Głównej ds. Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym:
- Chcielibyśmy, żeby sędziowie, którzy orzekają w sądach, mieli możliwość skorzystania z wszystkich środków wychowawczych, jakie oferuje ustawa. Niedoskonała, może skostniała, wymagająca zmian. Ale (…) możemy wyłuskiwać z tych naszych podopiecznych to co najważniejsze, czyli ich dobro - i tym samym hamować ich przed schodzeniem na ścieżkę konfliktu z prawem.
Wielokrotnie podkreślono także rolę i zaangażowanie ludzi, bez których resocjalizacja nie byłaby możliwe - i którzy tak naprawdę stanowią o sile ośrodków kuratorskich. Wyrazy uznania dla kuratorów sądowych (i innych osób bezpośrednio pracujących z młodzieżą) wyraziły m.in. Wojewoda Pomorska Beata Rutkiewicz oraz Członkini Zarządu Województwa Pomorskiego Agnieszka Baranowska.
W I Forum Ośrodków Kuratorskich wzięli udział przedstawicielki i przedstawiciele instytucji i służb zaangażowanych w pomoc i resocjalizację młodzieży, w tym kuratorzy z całej Polski - a także osoby będące wychowankami ośrodków kuratorskich, by ich głos również został usłyszany w debacie.
Konferencja została podzielona na dwie części. Pierwsza z nich, na Wydziale Prawa i Administracji, to prelekcje i debaty z udziałem ekspertów - przedstawicieli świata akademickiego, wymiaru sprawiedliwości oraz instytucji i organizacji pracujących z młodzieżą. Druga część, na Wydziale Nauk Społecznych, to część warsztatowa, poświęcona metodyce pracy z młodzieżą. Na zakończenie konferencji zaplanowano performance pt. Budujemy dom z udziałem chętnych uczestniczek i uczestników Forum.
Zapowiedź wydarzenia na stronie UG
