Podpisanie Deklaracji Gdańskiej było najważniejszym punktem podsumowującym pierwsze Bałtyckie Forum Rektorów zainicjowane i zorganizowane przez Uniwersytet Gdański. Rektorzy i przedstawiciele uczelni z dziewięciu państw Regionu Morza Bałtyckiego zobowiązali się do długofalowej współpracy na rzecz bezpieczeństwa, transformacji energetycznej, innowacji i zrównoważonego rozwoju. Dokument wyznacza wspólny kierunek działań środowiska akademickiego wobec najważniejszych wyzwań stojących dziś przed Europą.

Deklarację podpisano na zakończenie Baltic Rectors' Forum, które zgromadziło w Gdańsku przedstawicieli uczelni, administracji publicznej, biznesu oraz organizacji międzynarodowych z Polski, Niemiec, Danii, Szwecji, Finlandii, Norwegii, Litwy, Łotwy i Ukrainy.

Podczas debat uczestnicy rozmawiali o bezpieczeństwie regionu w zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, transformacji energetycznej, bezpieczeństwie infrastruktury krytycznej, rozwoju błękitnej gospodarki oraz współpracy nauki z biznesem i administracją publiczną. Punktem kulminacyjnym Forum było jednak przyjęcie Deklaracji Gdańskiej – pierwszego wspólnego dokumentu środowiska akademickiego Regionu Morza Bałtyckiego, który w tak kompleksowy sposób definiuje rolę uniwersytetów w budowaniu odporności, bezpieczeństwa i konkurencyjności regionu.

– Dzisiejszy świat potrzebuje nie tylko silnych państw, ale również silnych partnerstw. Deklaracja Gdańska pokazuje, że uniwersytety chcą być aktywnymi współtwórcami bezpieczeństwa i rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego. Nie ograniczamy się do diagnozowania problemów – zobowiązujemy się do wspólnego działania, tworzenia innowacji, kształcenia liderów i budowania trwałych mostów między nauką, administracją i gospodarką. Wierzę, że za kilka lat właśnie ten dokument będziemy wskazywać jako początek nowego etapu współpracy akademickiej w naszej części Europy – podkreślił Rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. dr hab. Piotr Stepnowski.

Sygnatariusze Deklaracji uznali, że przyszła siła, odporność i konkurencyjność Regionu Morza Bałtyckiego zależą od pogłębionej współpracy uczelni z administracją publiczną, biznesem, organizacjami społecznymi oraz partnerami międzynarodowymi. Zadeklarowali również wspólne działania wobec wyzwań związanych z bezpieczeństwem energetycznym, transformacją klimatyczną, ochroną środowiska, rozwojem technologii strategicznych, migracjami, zdrowiem publicznym oraz odpornością demokratyczną. Dokument przewiduje rozwój wspólnych programów edukacyjnych i badawczych, mobilności akademickiej oraz wspólnych i podwójnych dyplomów. Zakłada również zacieśnienie współpracy z gospodarką w celu wzmacniania innowacyjności i przedsiębiorczości, wspieranie transformacji energetycznej – w tym inicjatyw takich jak Baltic Energy Council – oraz rozwój technologii przyszłości, takich jak sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, cyfryzacja, czysta energia czy odporna infrastruktura. Sygnatariusze podkreślili także znaczenie ochrony wolności akademickiej i autonomii uczelni, wzmacniania obywatelskiej misji uniwersytetów oraz budowania dialogu i zaufania społecznego. W Deklaracji zapisano przekonanie, że uczelnie nie tylko prowadzą badania i kształcą kolejne pokolenia, ale również budują mosty między państwami, społeczeństwami i kulturami.

Istotnym elementem dokumentu jest również decyzja o ustanowieniu Baltic Rectors' Forum corocznym wydarzeniem organizowanym przez kolejne uczelnie Regionu Morza Bałtyckiego. Forum ma stać się trwałą platformą współpracy środowiska akademickiego z administracją, biznesem i partnerami społecznymi. Kolejne obrady odbędą się w Uniwersytecie w Kłajpedzie.

Przyjęta w Gdańsku Deklaracja wyznacza ambitną wizję Regionu Morza Bałtyckiego jako jednego z najbardziej innowacyjnych, bezpiecznych i zrównoważonych obszarów Europy oraz potwierdza gotowość uczelni do współpracy ponad granicami i dyscyplinami naukowymi na rzecz wspólnej przyszłości.