Czy nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy zmienią zasady zatrudniania w Polsce? Jak odróżnić umowę cywilnoprawną od stosunku pracy i jakie konsekwencje dla pracowników oraz pracodawców przyniosą nowe przepisy? O tych zagadnieniach dyskutowali eksperci podczas konferencji z cyklu „Umowa o pracę czy cywilnoprawna?”, która odbyła się 29 października na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego.

8 lipca 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, przyznająca inspektorom nowe uprawnienia w zakresie ustalania stosunku pracy. Dzięki nim możliwe jest przekształcanie pozornych umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w umowy o pracę. Nowe przepisy są już stosowane w praktyce, rodząc jednocześnie pytania o sposób ich interpretacji i konsekwencje dla rynku pracy.

Konferencja była okazją do przedstawienia różnych punktów widzenia oraz omówienia wątpliwości związanych ze stosowaniem nowych regulacji. - Możliwość stwierdzenia istnienia stosunku pracy w związku z decyzją Okręgowego Inspektora Pracy oznacza wzmocnienie ochrony osób wykonujących pracę, ale jednocześnie nakłada na organy inspekcji szczególną odpowiedzialność. Każda taka sprawa wymaga bowiem wnikliwej oceny konkretnych okoliczności - podkreślił w liście Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń, który z powodu ważnych obowiązków służbowych nie mógł osobiście uczestniczyć w konferencji.

Zaznaczył również, że do Państwowej Inspekcji Pracy napływa wiele skarg dotyczących stosowania umów cywilnoprawnych w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. - Przedmiotem analizy stają się nie tylko klasyczne elementy podporządkowania pracowniczego, ale także sposób organizowania pracy, rzeczywisty zakres samodzielności osoby wykonującej pracę czy możliwość decydowania o miejscu i czasie wykonywania obowiązków - dodał.

Jak nowe narzędzia Państwowej Inspekcji Pracy wpłyną na polski rynek pracy? Czy ich skuteczność ograniczą bariery prawne, organizacyjne i dowodowe? Podczas sesji praktycznej uczestnicy przyjrzeli się najważniejszym problemom związanym z kwalifikacją umów. Zagadnienia te analizowano z perspektywy instytucji stojących na straży przestrzegania prawa, wymiaru sprawiedliwości oraz pracodawców.

W konferencji uczestniczyli eksperci prawa pracy, przedstawiciele sądów, instytucji publicznych i pracodawców. Poza nowymi kompetencjami Państwowej Inspekcji Pracy dyskutowano również o zasadach funkcjonowania i organizacji rynku pracy.

Ważnym punktem wydarzenia było podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy Wydziałem Prawa i Administracji UG a Państwową Inspekcją Pracy. Uniwersytet Gdański reprezentowały podczas uroczystości Kierowniczka Katedry Prawa Pracy prof. Monika Tomaszewska oraz Prodziekan ds. Kształcenia WPiA UG dr hab. Małgorzata Balwicka-Szczyrba, prof. UG. - Chciałabym podziękować prof. Monice Tomaszewskiej i całej Katedrze Prawa Pracy Wydziału Prawa i Administracji UG za to i inne liczne wydarzenia, które stwarzają możliwość dyskusji nad wyzwaniami współczesnego prawa pracy. Dziękuję również za możliwość zawarcia porozumienia pomiędzy Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego a Państwową Inspekcją Pracy, które otwiera drogę do dalszej współpracy naukowej i dydaktycznej - mówiła dr hab. Małgorzata Balwicka-Szczyrba, prof. UG.

Konferencja stała się przestrzenią do dyskusji nad fundamentalnymi zagadnieniami dotyczącymi ochrony pracy, autonomii stron stosunku zatrudnienia i przyszłości rynku pracy w Polsce. Jednym z pytań, które wyznaczały kierunek rozmowy, było to, czy współczesny rynek pracy wymaga redefinicji pojęcia stosunku pracy, czy raczej nowego spojrzenia na jego dotychczasowe cechy.