Przedstawiamy sylwetkę dr. Łukasza Grabowskiego, adiunkta w Katedrze Biologii Molekularnej na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, laureata prestiżowego stypendium START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie mikrobiologii. Program START jest najstarszym programem stypendialnym FNP, wspierającym wybitnych młodych naukowców reprezentujących wszystkie dziedziny nauki.

Dr Łukasz Grabowski w 2023 roku uzyskał stopień doktora nauk biologicznych w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN. Jest autorem 26 publikacji naukowych opublikowanych w renomowanych międzynarodowych czasopismach, takich jak Nature Communications, Frontiers in Immunology, Apoptosis oraz Virology.

Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół bezpieczeństwa terapii przeciwdrobnoustrojowych, oddziaływań bakteriofagów z układem odpornościowym oraz poszukiwania nowych biologicznie aktywnych związków o potencjale przeciwnowotworowym.

O badaniach

W obszarze badań nad naturalnymi związkami o potencjale przeciwnowotworowym dr Łukasz Grabowski współpracuje z prof. Holgerem Lode oraz dr Saschą Troschke-Meurer z Katedry Pediatrii Ogólnej oraz Hematologii i Onkologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Greifswaldzie, a także z prof. Teresą Stachowicz-Stencel z Katedry i Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Prowadzone badania dotyczą identyfikacji i charakterystyki naturalnych związków wykazujących potencjalne działanie cytotoksyczne wobec komórek nowotworów wieku dziecięcego, w szczególności neuroblastomy.

Równolegle naukowiec rozwija badania nad bakteriofagami we współpracy z prof. Krystyną Dąbrowską z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN. Projekt koncentruje się na analizie molekularnych mechanizmów bezpieczeństwa fagoterapii oraz wpływu bakteriofagów na komórki układu odpornościowego.

Obecnie dr Łukasz Grabowski realizuje projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach programu Miniatura 9, poświęcony roli bakteriofagowego DNA jako potencjalnego regulatora procesów immunologicznych. Jednocześnie prowadzi badania nad wpływem metabolitów sinic bałtyckich na komórki neuroblastomy, ukierunkowane na identyfikację nowych kandydatów na leki przeciwnowotworowe.

– Moje badania koncentrują się na molekularnych mechanizmach bezpieczeństwa terapii antybakteryjnych stosowanych u drobiu, ze szczególnym uwzględnieniem interakcji między bakteriofagami, antybiotykami a układem odpornościowym gospodarza. Łączę techniki mikrobiologii, immunologii i biologii molekularnej, dążąc do zrozumienia, jak terapie przeciwdrobnoustrojowe wpływają na komórki odpornościowe i homeostazę organizmu – wyjaśnia dr Łukasz Grabowski.

Jak podkreśla naukowiec, celem prowadzonych badań jest opracowanie bezpiecznych strategii terapeutycznych opartych na bakteriofagach jako alternatywie dla antybiotyków wobec narastającej antybiotykooporności.

– W prowadzonych badaniach wykazałem m.in., że fagoterapia w modelu drobiu – w przeciwieństwie do antybiotykoterapii – nie zaburza homeostazy immunologicznej gospodarza. Opisałem również różnice płciowe w odpowiedzi immunologicznej i behawioralnej myszy po podaniu fagów lub antybiotyków, co podkreśla potrzebę uwzględniania płci w badaniach przedklinicznych – dodaje laureat programu START. – Obecnie realizowany projekt NCN Miniatura 9 ma na celu określenie, czy DNA fagów może inicjować autofagię w limfocytach T i makrofagach, wpływając na ich funkcje immunologiczne i bezpieczeństwo stosowania fagów w terapii.

Stypendium START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej przyznawane jest najwybitniejszym młodym badaczom przed 30. rokiem życia za ich dotychczasowe osiągnięcia naukowe. Wysokość rocznego stypendium wynosi 30 tys. zł.

O obu laureatach programu czytaj tu