Polska Flota Badawcza oraz Centrum Badań Patogenów i Opracowywania Innowacyjnych Terapii z Laboratorium BSL-3+ zostały wpisane na listę Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej (PMIB). - To ważne potwierdzenie potencjału naukowego naszej uczelni oraz jakości badań prowadzonych przez naszych naukowców - mówi Rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotr Stepnowski. 

Polska Mapa Infrastruktury Badawczej skupia jednostki o najwyższym potencjale doskonałości naukowej, konsolidujące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych dla rozwoju nauki oraz kraju.

W latach 2024–2026 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeprowadziło aktualizację Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej. Obejmowała ona zarówno przegląd infrastruktur znajdujących się na Mapie od 2020 roku, jak i nabór nowych projektów. W proces ten zaangażowani byli członkowie Zespołu doradczego do spraw PMIB oraz blisko 300 recenzentów krajowych i zagranicznych. Łącznie na zaktualizowanej Mapie znalazło się 165 infrastruktur – wśród nich dwie jednostki z Uniwersytetu Gdańskiego: Polska Flota Badawcza z r/v Oceanografem oraz Centrum Badań Patogenów i Opracowywania Innowacyjnych Terapii z Laboratorium BSL-3+.

- Wpisanie obu przedsięwzięć na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej potwierdza strategiczną rolę Uniwersytetu Gdańskiego w rozwoju Pomorza, a zarazem we wzmacnianiu bezpieczeństwa i potencjału badawczego całego kraju - podkreśla Prorektor ds. Badań Naukowych prof. Wiesław Laskowski.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek w liście przewodnim zawierającym uaktualnioną listę Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej zapewnił, że „dla doskonałości badań naukowych kluczowe znaczenie mają dwa elementy - odpowiedni kapitał ludzki oraz nowoczesna infrastruktura badawcza”: - Ten drugi element jest podwójnie ważny, gdyż bez niego nie jest możliwe kształcenie na odpowiednim poziomie przyszłych kadr naukowych i naukowo-technicznych. Duże, strategiczne infrastruktury badawcze skupiają wokół siebie najlepszych badaczy oraz innowacyjne przedsiębiorstwa, co umożliwia rozwój gospodarczy oraz wzrost kapitału społecznego kraju. Posiadanie doskonałych laboratoriów, stosujących najwyższe standardy badań oraz kształcenia, stanowi zatem naszą rozwojową konieczność.

W wyniku przeglądu spośród 70 infrastruktur wpisanych na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w 2020 roku pozostawiono 61. Dołączono do nich 104 infrastruktury wyłonione w ramach naboru, dzięki czemu na zaktualizowanej Mapie znalazło się łącznie 165 infrastruktur. Wzorem klasyfikacji stosowanej przez Europejskie Forum Strategii ds. Infrastruktur Badawczych podzielono je na sześć obszarów badawczych.

Kompleksowe badania Morza Bałtyckiego

W kategorii Nauki o Ziemi i środowisku na Mapę została wpisana Polska Flota Badawcza z jednostką badawczą - r/v Oceanograf. To statek naukowo-badawczy przygotowany do prowadzenia specjalistycznych badań środowiska morskiego: biologicznych, chemicznych, fizycznych czy geologicznych.

- Polska Flota Badawcza tworzy unikatowe zaplecze do kompleksowych badań Morza Bałtyckiego, łącząc potencjał i kompetencje zaangażowanych instytucji naukowych Trójmiasta - mówi Prorektor ds. Badań Naukowych prof. Wiesław Laskowski.

Potencjał badawczy r/v Oceanografa stanowi fundament realizowanych na Wydziale Oceanografii i Geografii projektów naukowych, koncentrujących się przede wszystkim na obszarze Morza Bałtyckiego. Jednostka umożliwia prowadzenie kompleksowych badań środowiska Bałtyku, w tym obszarów chronionych Natura 2000, ocenę stopnia jego zanieczyszczenia oraz wpływu działalności człowieka na strukturę i funkcjonowanie ekosystemów wód przybrzeżnych.

- Włączenie projektu Polska Flota Badawcza, z jednostką r/v Oceanograf, do Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej stanowi potwierdzenie wysokiej jakości polskiej infrastruktury badawczej oraz jej strategicznego znaczenia dla rozwoju nauki. Dla Wydziału Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego jest to również potwierdzenie roli, jaką odgrywamy w rozwoju badań morskich w Polsce oraz budowaniu potencjału badawczego o znaczeniu krajowym i międzynarodowym - zauważa Dziekan Wydziału Oceanografii i Geografii dr hab. Katarzyna Smolarz, prof. UG.

Możliwość prowadzenia na jednostce jednoczesnych pomiarów fizycznych, chemicznych, biologicznych i geologicznych pozwala rozwijać nowoczesne metody monitoringu środowiska, modele hydrodynamiczne prognozujące zmiany zachodzące w Morzu Bałtyckim oraz badania nad zrównoważonym wykorzystaniem żywych zasobów morza.

Dane pozyskiwane podczas rejsów wykorzystywane są także do analiz wpływu współczesnych zmian klimatu na środowisko Morza Bałtyckiego, oceny skutków inwestycji i działalności gospodarczej na morzu, badań społecznego i ekonomicznego znaczenia ekosystemów morskich oraz opracowywania narzędzi wspierających zarządzanie zasobami morza i ochronę środowiska morskiego. Statek pełni jednocześnie niezwykle ważną funkcję dydaktyczną, zapewniając studentom możliwość zdobywania praktycznych umiejętności z wykorzystaniem infrastruktury badawczej światowej klasy.

Biologiczne bezpieczeństwo regionu

W kategorii Nauki biologiczno-medyczne i rolnicze na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej zostało wpisane Centrum Badań Patogenów i Opracowywania Innowacyjnych Terapii z Laboratorium BSL-3, które prowadzi badania z zakresu wirusologii, mikrobiologii, immunologii oraz diagnostyki molekularnej, łącząc badania podstawowe z pracami o wysokim potencjale wdrożeniowym.

Jak podkreśla, Prorektor ds. Badań Naukowych prof. Wiesław Laskowski: - Nowoczesne laboratorium BSL-3+, obok swojej podstawowej funkcji naukowej, stanowi istotne ogniwo systemu bezpieczeństwa biologicznego regionu.

- Wpisanie Centrum Badań Patogenów i Opracowywania Innowacyjnych Terapii z Laboratorium BSL-3+ na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej jest potwierdzeniem strategicznego znaczenia tej infrastruktury dla rozwoju polskiej nauki oraz bezpieczeństwa biologicznego kraju. Dla Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego jest to również dowód uznania dla potencjału naukowego i organizacyjnego naszego środowiska - informuje Dziekan Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUMedu dr hab. Ewelina Król, prof. UG.

Dzięki tej unikatowej infrastrukturze naukowcy mogą prowadzić badania nad najbardziej niebezpiecznymi patogenami, poznawać mechanizmy ich działania oraz opracowywać innowacyjne metody diagnostyczne, nowe terapie i szczepionki. Istotnym atutem Centrum jest możliwość realizacji kompleksowych badań - od badań podstawowych po badania przedkliniczne - co znacząco przyspiesza proces przekładania wyników badań na praktyczne rozwiązania służące ochronie zdrowia ludzi, zwierząt i roślin.

- W obliczu rosnących zagrożeń epidemiologicznych i pojawiania się nowych chorób zakaźnych rozwój tego typu infrastruktury ma szczególne znaczenie. Jestem przekonana, że Centrum będzie odgrywać ważną rolę nie tylko w rozwoju nowoczesnej biotechnologii i medycyny, ale także we wzmacnianiu krajowego systemu bezpieczeństwa biologicznego oraz budowaniu międzynarodowej pozycji polskiej nauki - dodaje prof. Ewelina Król.

Najwyższy potencjał doskonałości naukowej

Polska Mapa Infrastruktury Badawczej powstała z inicjatywy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w 2009 roku. Skupia ona infrastruktury o najwyższym potencjale doskonałości naukowej, łączące potencjał badawczy w dziedzinach istotnych dla rozwoju nauki oraz kraju. Ponadto monitoruje polskie jednostki naukowe pod względem prowadzonej przez nie polityki inwestycyjnej, zasobów naukowych i infrastrukturalnych.

Umieszczenie infrastruktury badawczej na tej liście jest wyrazem uznania badawczego potencjału, ale nie oznacza zobowiązania Ministerstwa do jej sfinansowania. Niemniej obecność na Mapie ułatwia aplikowanie o dotacje z programów krajowych i zagranicznych.