Stacja Morska im. Profesora Krzysztofa Skóry UG w Helu jest jedynym ośrodkiem w Polsce prowadzącym rehabilitację fok. Znaczna część pacjentów to szczenięta przedwcześnie oddzielone od matek lub maluchy, które nie poradziły sobie w pierwszych krokach samodzielnego życia. Zdarza się, że pomocy wymagają również osobniki starsze, które są chore lub ranne. Aby umożliwić im dojście do siebie, niezbędne są specjalne baseny-izolatki, w których odbywają rekonwalescencję. Stacja Morska prowadzi zbiórkę pieniędzy na zakup kolejnych izolatek - a Sklepik UG przygotował specjalną promocję, z której cały dochód zostanie przeznaczony właśnie na ten cel. W 2026 r. pomoc w Ośrodku Rehabilitacji Fok uzyskały 33 zwierzęta.
Focze szczenięta potrzebują pomocy
Najczęściej do Ośrodka Rehabilitacji Fok trafiają foki szare, choć zdarzało się również przyjmować przedstawicieli dwóch pozostałych gatunków występujących w Bałtyku - foki pospolitej i obrączkowanej.
Najintensywniejszy okres pracy przypada na wiosnę. Na przełomie lutego i marca na świat przychodzą młode foki szare. Pierwsze tygodnie życia powinny spędzać pod opieką matki, jednak nie wszystkie mają taką możliwość. Zdarza się, że zbyt wcześnie tracą z nią kontakt. Takie maluchy nie są jeszcze przygotowane do samodzielnego życia - nie potrafią polować, bywają wygłodzone, odwodnione, osłabione, a czasem również chore lub ranne. Każdy foczy pacjent wymaga indywidualnego podejścia i specjalistycznej opieki.
Od pierwszego badania do samodzielnego życia w morzu
- Rehabilitacja rozpoczyna się od dokładnej oceny stanu zdrowia zwierzęcia - tłumaczą opiekunki fok ze Stacji Morskiej. - Specjaliści sprawdzają masę ciała i temperaturę, oglądają całe ciało, osłuchują fokę oraz pobierają krew. Każdy pacjent otrzymuje również imię, najczęściej nawiązujące do miejsca, w którym został znaleziony.
Początkowo osłabione zwierzęta otrzymują odżywczą zupę rybną za pomocą sondy dożołądkowej. Kiedy ich stan zdrowia się poprawia, opiekunowie stopniowo zmieniają sposób karmienia, a następnie uczą je samodzielnego pobierania pokarmu.
Szczenięta przebywają w specjalnie przygotowanych izolatkach, które mają zarówno część lądową, jak i wodną. To jednak dopiero początek drogi. Przed wypuszczeniem na wolność foki trafiają do basenów adaptacyjnych. Tam mogą przebywać w większej grupie, doskonalić umiejętności i przygotowywać się do życia w naturalnym środowisku.
Każda uratowana foka wraca do natury. Przed wypuszczeniem otrzymuje mikrochip oraz indywidualny znaczek na płetwie, dzięki którym można ją później identyfikować.
Irek - od maleńkiego pacjenta do mieszkańca Bałtyku
Jedną z inspirujących historii powrotu zwierzęcia do samodzielnego życia na wolności jest historia Irka, pierwszego pacjenta Stacji Morskiej UG w 2026 roku. Do foczego szpitalika trafił wyjątkowo wcześnie - 7 marca. Znaleziono go w Ustce, niedaleko ławeczki Ireny Kwiatkowskiej. To właśnie od tego miejsca wzięło się jego imię.
- Irek był zaledwie kilkudniowym szczenięciem - mówią opiekunki fok. - Wskazywała na to niezagojona pępowina, a także fakt, że jego ciało pokrywało delikatne, niemowlęce futerko, nazywane lanugo. Na początku najważniejszy był dla niego odpoczynek i odzyskanie sił - między karmieniami niemal cały czas spał. Z każdym dniem nabierał jednak energii. Już po tygodniu wykazywał zainteresowanie wodą, a po dwóch tygodniach zaczął zjadać pojedyncze ryby.
W Stacji Morskiej spędził około 60 dni. Po zakończonej rehabilitacji był gotowy na najważniejszy krok - powrót do Bałtyku.
Historia Irka pokazuje, ile troski, wiedzy i pracy wymaga przygotowanie takiego malucha do samodzielnego życia. Dowodzi również, że odpowiednia pomoc daje szansę na szczęśliwe zakończenie.
W ostatnich latach do Stacji Morskiej UG trafiały dziesiątki potrzebujących zwierząt:
- 2022 - 83 foki
- 2023 - 62 foki
- 2024 - 40 fok
- 2025 - 69 fok
- 2026 - 33 foki
Za każdą z tych liczb kryje się osobna historia, indywidualna opieka i szansa na powrót do naturalnego środowiska.
Małe płetwy, wielka sprawa!
Małe płetwy, wielka sprawa! - pod tym hasłem Sklepik UG rusza z wyjątkową akcją mającą na celu wsparcie Ośrodka Rehabilitacji Fok. W ramach akcji obniża ceny wybranych skarpet z foczym motywem do 19 zł, a cały dochód z ich sprzedaży zasili rehabilitację fok w Stacji Morskiej UG w Helu.
Akcja potrwa do 22.12.2026 r.
Skarpety znajdziesz w sklepie stacjonarnym oraz online: https://sklepik.ug.edu.pl/.
Cały czas można również okazać wsparcie, wpłacając pieniądze na zbiórkę: Na pomoc fokom / Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego / Rehabilitacja fok w Stacji Morskiej Uniwersytetu Gdańskiego w Helu | RatujemyZwierzaki.pl
Stacja Morska w mediach społecznościowych:
https://www.facebook.com/stacjamorska.ug
https://www.instagram.com/stacjamorskahel/