30 studentek i studentów z Polski, uczelni SEA-EU oraz innych ośrodków akademickich wzięło udział w wyjątkowej, międzynarodowej i interdyscyplinarnej szkole letniej POLCA 2.0 na Wydziale Oceanografii i Geografii UG. Wykładowcy WOiG przybliżyli im geologię, chemię, biologię i ekologię południowej części Morza Bałtyckiego, a także kwestie związane z presją antropologiczną i ochroną środowiska morskiego. Uczestnicy mieli również okazję wziąć udział w zajęciach terenowych, w tym w ćwiczeniach na pokładzie statku badawczego UG r/v Oceanograf.

W szkole letniej, która odbyła się w dniach 4-13 maja 2026 r., wzięło udział 25 studentów z Litwy, Niemiec, Francji, Portugalii, Hiszpanii, Chorwacji, Włoch, Egiptu, Indii, Nepalu i Sri Lanki (studiujących w europejskich ośrodkach akademickich, głównie zrzeszonych w sojuszu SEA-EU) oraz pięcioro studentów polskich uczelni. Zajęcia merytoryczne prowadzili pracownicy badawczo-dydaktyczni i dydaktyczni, reprezentujący różne dyscypliny szczegółowe oceanografii i geografii. Podczas wykładów mogli zgłębić różne zagadnienia związane z Morzem Bałtyckim, zwłaszcza z obszarem Południowego Bałtyku, takie jak powstanie i budowa geologiczna Morza Bałtyckiego, jego fauna i flora, zanieczyszczenie i presja człowieka na Morze Bałtyckie oraz wykorzystanie technik dronowych do monitoringu środowiska naturalnego.

W ramach ćwiczeń, realizowanych na statku badawczym v/r Oceanograf, w dolinie i przy ujściu rzeki Piaśnicy oraz w laboratoriach biologicznych, chemicznych i komputerowych mieli możliwość praktycznej nauki technik badawczych stosowanych w badaniach środowiska morskiego i strefy brzegowej.

- W ramach zajęć praktycznych będziemy analizować dość podstawowe parametry chemiczne, związane przede wszystkim z zanieczyszczeniami chemicznymi - mówił prof. dr hab. Adam Sokołowski w trakcie trwania szkoły. - Jednak to, co jest szczególnie cenne, to fakt, że studenci będą mogli wszystko wykonać samodzielnie. Samodzielnie pobiorą materiały do badań podczas rejsu Oceanografem i ćwiczeń terenowych u ujścia Piaśnicy, samodzielnie przeprowadzą analizy w laboratorium, a następnie uzyskane wyniki samodzielnie poddadzą obróbce matematycznej i statystycznej i skonfrontują z dostępną literaturą. Na koniec rezultaty swoich działań będą mogli zaprezentować na mini-sesji naukowej.

Głównym celem merytorycznym programu POLCA 2.0 było przybliżenie specyfiki Morza Bałtyckiego studentom reprezentującym różne kraje, różne uczelnie i różne zainteresowania badawcze. Była to okazja, aby pokazać szczególne właściwości Bałtyku w kontekście jego struktury i uwarunkowań środowiskowych, ale również stopnia zanieczyszczenia wynikającego z aktywności człowieka w obszarze zlewni Morza Bałtyckiego. W ramach tego celu zrealizowano pięć projektów tematycznych związanych z dopływem zanieczyszczeń do Zatoki Gdańskiej i wpływem tych zanieczyszczeń na funkcjonowanie ekosystemu morskiego.

Zarówno uczestnicy, jak i organizatorzy szkoły letniej podkreślali również jej walory społeczne, integracyjne i networkingowe. Możliwość zdobywania doświadczeń w pracy w międzynarodowym środowisku podnosi kompetencje językowe, komunikacyjne i międzykulturowe studentek i studentów, co znacząco ułatwia im start w środowisku badawczym, dla którego umiędzynarodowienie jest już nie tylko celem, ale wręcz jedną z podstawowych cech.

- POLCA 2.0 to tak naprawdę trzecia edycja naszej szkoły letniej, ale poprzednie edycje miały inne źródła finansowania. To też pierwsza edycja, do udziału w której mogliśmy zaprosić również studentów z polskich uczelni - powiedziała Prodziekan ds. Kształcenia WOiG dr Mirosława Malinowska, prof. UG - kierowniczka projektu. - Tegoroczni uczestnicy to wspaniała grupa, są bardzo zaangażowani, zadają pytania, chcą się jak najwięcej dowiedzieć. Reprezentują różne kraje, różne ośrodki, ale też różne dziedziny: geologię, biologię, nauki techniczne, co daje wyjątkową perspektywę. Bardzo się też integrują, spędzają razem czas wolny, wychodzą na posiłki. Ten element integracji jest niezwykle istotny: możliwość współpracy w międzynarodowej grupie, poznawanie kultury i sposobu pracy innych osób, używanie w praktyce języka, który potem będą mieli stosować w życiu zawodowym. Chodzi też o to, żeby po prostu wiedzieli, jak się współpracuje z osobami, których prawie nie znają, kiedy dostają konkretne zadanie i muszą to zadanie wykonać. Istotne jest więc także wykształcenie u słuchaczy kompetencji miękkich, jak komunikacja, współpraca, krytyczne myślenie czy kreatywność.

Uczestnicy mieli także okazję odwiedzić Stację Morską im. Prof. Krzysztofa Skóry w Helu, gdzie zapoznali się z programem ochrony foki szarej oraz wziąć udział w warsztatach tanecznych, podczas których uczyli się m.in. polki.

- Wprawdzie nie jest to polski taniec, tylko czeski, ale akronim szkoły zobowiązuje! - żartowała prof. Malinowska.

- To jest naprawdę wspaniałe doświadczenie - powiedziały studentki z Litwy. - Wprawdzie jako studentki Uniwersytetu w Kłajpedzie wiemy o południowym Bałtyku znacznie więcej niż nasze koleżanki i koledzy z innych uczelni, ale bardzo się cieszymy, że możemy poznać nowe metody pracy, zobaczyć nieco inną kulturę akademicką, przede wszystkim wziąć udział w ćwiczeniach na r/v Oceanograf, ale też po prostu poznać osoby z innych ośrodków, ich zainteresowania naukowe. Już teraz tworzymy zalążki potencjalnych przyszłych wspólnych projektów badawczych!

Międzynarodowa Szkoła Letnia - „Zanieczyszczenia w strefie brzegowej POLCA 2.0” (International Summer School - Pollution in Coastal Areas POLCA 2.0) został sfinansowany w ramach projektu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej SPINAKER - Wsparcie tworzenia i realizacji międzynarodowych programów kształcenia, w całości ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, nr programu FERS.01.05-IP.08-0436/23. Dofinansowanie ze środków UE wynosi 510 771 zł.