Otwarte publikacje, otwarte dane, otwarte recenzje te trzy zagadnienia były trzonem debaty o otwartej nauce, która (pod nazwą „212 w skali Fahrenheita”) odbyła się 12 marca na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego.

Idea otwartej nauki przez wielu naukowców jest postrzegana bardzo pozytywnie - jednakże, jak zwrócili uwagę uczestnicy debaty, problematyczne bywają mechanizmy lub systemy udostępniania danych, publikacji czy recenzji. Zwrócono uwagę m.in. na wykładniczy wzrost liczby pojawiających się publikacji, związane z nim trudności z recenzowaniem prac, zagrożenia związane z udostępnianiem danych surowych w dobie AI, a także aspekty rynku wydawniczego, uderzające w badaczy i w naukę (np. politykę finansową czasopism). W dyskusji podano też przykłady polityki wspierania nauki (i publikacji) w różnych państwach, np. w Norwegii i Wielkiej Brytanii - oraz wskazano na ryzyka związane z „ilościowymi” modelami ewaluacji nauki.

W rozmowie przewijał się także wątek odpowiedzialności ludzi nauki (np. kwestia podpisywania recenzji) i obowiązku dzielenia się rezultatami prac, które de facto są finansowane przez podatników - oraz, z drugiej strony, opłacalności ich pracy i doceniania jej choćby w procedurach awansowych. Być może sposobem na pogodzenie idei otwartej nauki z ochroną badaczy i ich pracy jest ustalenie, jakie rodzaje danych/publikacji, komu, gdzie i w jakim czasie należy udostępniać - by zadbać zarówno o propagowanie wiedzy naukowej, jak i o ludzi, którzy ową wiedzę tworzą.

W dyskusji uczestniczyli: prof. Jacek Radwan z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, który w roku 2025/2026 objął Katedrę im. prof. Wacława Szybalskiego, prof. Grzegorz Węgrzyn z Wydziału Biologii UG, zastępca przewodniczącego Rady Doskonałości Naukowej, prof. Jan Marcin Węsławski z Instytut Oceanologii PAN w Sopocie oraz prof. Wiesław Laskowski z Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki, prorektor ds. Badań Naukowych UG. Rozmowę poprowadziła prof. Katarzyna Wojczulanis-Jakubas.